Industrial Engineering Board


فرايند خلاقيت

كتاب درباره‌ي خلاقيت سعي مي‌كند از طريق مثال و شواهد، راه نگاه كردن متفاوت به مساله و رسيدن به يك راه حل جديد را نشان دهد تا فرايند پيچيده‌ي خلاقيت جهت دست‌يابي به شكل دادن ايده‌ي جديد يا راه حل ابتكاري در ذهن شكل بگيرد.

خلاقيت سهم عمده‌اي در افزايش احساس رضايت، افزايش بهره‌وري، رسيدن به موفقيت‌هاي بزرگ و پيشبرد افراد و سازمان دارد و در زمينه‌هاي روان‌شناسي، علوم تربيتي، مديريت و كسب و كار ابعاد مختلف آن شناسايي و توسعه داده مي‌شود.

درباره‌ي خلاقيت ابتدا به معني و مفهوم خلاقيت مي‌پردازد. (فصل صفر، 1 و 2) سپس به روش‌هاي پيشنهادي متخصصين اين رشته اشاره مي‌كند، (فصل 3) در فصل چهارم موانع خلاقيت را مدنظر دارد و با بازي‌هاي عملي (فصل 5) به درك و فهم وجود راه حل‌هاي گوناگون براي حل هر مساله و دوري از توجه هميشگي به يك راه حل خاص كمك ارزشمندي مي‌نمايد.

مولف كتاب (دكتر سيد عليرضا فيض‌بخش) مخاطب را به كنار گذاشتن قالب ذهني و مشاهده‌ي يك جور ديگر (از زاويه‌ي جديد و بدون پيش‌فرض) به پديده‌ها و اتفاقات دوروبر هدايت مي‌كند.

به بيان دكتر فيض‌بخش پرداختن جدي و كاربردي به خلاقيت در آموزش‌هاي ابتدايي كودكان، زمينه‌ساز رقابت كسب و كارها بر سر محصولات و خدمات خلاقانه مي‌شود كه احتمالا براي همه لذت‌بخش خواهد بود.

در مباني علمي (فصل 2)، هفت مرحله‌ي شكل‌گيري خلاقيت در ذهن معرفي مي‌شود. شش مرحله‌ي اول اين فرايند مراحل اصلي خلاقيت و مرجله‌ي هفتم، تبديل خلاقيت به نوآوري است. تمامي كساني كه به نحوي ايده‌ي جديدي داشته‌اند از اين مراحل، آگاهانه و يا ناآگاهانه عبور كرده‌اند:

1- آماده‌سازي ذهن: فعال‌سازي بخش نيمه‌آگاه ذهن از طريق

- جستن هميشگي علم

- خواندن زياد و همه چيز

- دسته‌بندي مطالب خوانده‌شده

- تبادل نظر با ديگران

- حضور در مجامع و جلسات مرتبط با رشته‌ي كاري

- سفر به كشورهاي ديگر

- افزايش مهارت‌هاي شنيداري

2- مطالعه و بررسي: قدرت درك اصل مساله و اجزاي اصلي آن با افزايش مطالعه

3- تغيير و دگرگوني: تبديل دو تفكر همگرا و واگرا به يكديگر

4- كمون يا دوره‌ي انتظار: سپردن موضوع به ضمير ناخودآگاه از طريق

- دور شدن از موضوع و فرصت عمل دادن به ذهن نيمه‌هوشيار

- روياپردازي

- استراحت

- خوابش را ديدن

- تفكر درباره‌ي مساله در جاهايي غير از محيط كاري

5- جرقه (اشراق): متوجه راه حل شدن در يك لحظه

6- تاييد و اثبات: سنجش ميزان اعتبار ايده‌ي جديد

7- اجرا: عملي كردن ايده‌ها


كاشانه، گروه علمي- كاربردي مهندسي صنايع